50 jaar IJ-tunnel

Voor 1900 was Noord het belangrijkste industriegebied van Amsterdam. Duizenden werknemers staken elke dag het IJ over met de pont. Begin 1900 kwam de woningbouw op gang. In Noord werden (tuin)dorpen gebouwd voor de arbeiders die al in Noord aan het werk waren.

Koningin Juliana die de IJ-tunnel officieel opent.Bron: Geheugen van Nederland

Koningin Juliana die de IJ-tunnel officieel opent.
Bron: Geheugen van Nederland

Door de overstroming van 1916 zijn dorpen zoals Ransdorp, Buiksloot en Nieuwendam, die boven Noord lagen, fors beschadigd. Deze gemeentes hadden niet genoeg (financiele) middelen om hun dorpen weer op te bouwen. Hierdoor hebben deze gemeentes gevraagd of Amsterdam hun wil annexeren. Dit gebeurde uiteindelijk in 1921. Hierdoor is Noord vrij snel gegroeid. De ponten raakten overbelast. Er moesten nieuwe verbindingen komen die Noord met het centrum ging verbinden.

Gemeente Amsterdam sloot zich aan bij de wens van het bedrijfsleven en de bevolking om van de pontenmisère verlost te worden. Bij de vaststelling van het AUP in 1935 nam de gemeenteraad moties aan die tenslotte hebben geleid tot de bouw van de IJ-tunnel.

Het publiek wacht tot het moment dat zij voor de eerste keer door de tunnel mogen.Bron: Geheugen van Nederland

Het publiek echt tot het moment dat zij voor de eerste keer door de tunnel mogen.
Bron: Geheugen van Nederland

De tunnel zou in eerste instantie ingericht worden voor motorrijtuigen, fietsers en voetgangers. Hierna werd de discussie gevoerd over de plaats waar de tunnel moest komen, waarbij Publieke Werken lang vasthield aan de voorwaarde dat de tunnel nabij het centrum moest uitmonden. Maar dit idee kwamen wel problemen bij zoals overbelasting van de binnenstad. Een ander probleem, van technische aard, vormde de te kruisen barrière van het sporencomplex op de zuidelijke IJ-oever. Allerlei plannen werden ontwikkeld om deze problemen op te lossen. In 1953 werd het uiteindelijke plan door de gemeenteraad goedgekeurd. In dit plan was gekozen voor een meer oostelijke ligging. Dit betekende een forse doorbraak in de gevelwand van de Prins Hendrikkade en schaalvergroting van de Valkenburgerstraat en de Weesperstraat. De tunnel zou uitsluitend voor motorrijtuigen ingericht worden. Een oplossing voor voetgangers en fietsers werd op de lange baan geschoven, daarvan is het nooit gekomen.

Na een aantal jaren bouwen is de IJ-tunnel op 30 oktober 1968 geopend door koningin Juliana. Dit was een mijlpaal in de geschiedenis van Noord maar ook voor de rest van de stad. De tunnel is nog steeds belangrijk voor de inwoners van Noord om naar het centrum van de stad te komen en andersom.
 
Dit artikel is geschreven door Ruud Slagboom en op 14 oktober 2018 gepubliceerd.
 
 
Bron: Wikipedia
 
lijn
 

Gerelateerde artikelen
Coentunnel
Zeeburgertunnel
Gerelateerde video
De aanleg van de IJ-tunnel