Molens in Nieuwendam

De molens in Nieuwendam

De molens in Nieuwendam

De Eendracht
Zaagmolen – de paltrokmolen werd aangedreven door de wind
Ligging: tegen de gemeentegrens
1889 – 1909

De zaagmolen behoorde evenals De Hoop aan de gebroeders Stigcher te Monnickendam

De Vrede
Zaagmolen – de paltrokmolen werd aangedreven door de wind
Ligging: aan de Ringvaart van de Buikslotermeer
1720- 1920

molen de Vrede Nieuwendam

Molen “de Vrede” – Bron: Stadsarchief Amsterdam

De Nieuwendamse scheepskapitein Pieter Reijerse Verwer liet in 1720 de zaagmolen De Vrede bouwen aan de ringvaart van de Buikslotermeer, vanuit de polder bereikbaar via een hoge brug.
In 1829 werd de molen verkocht aan Pier Sligcher. Op 28 juli 1910 de molen uit de nalatenschap van W. Sligcher voor sloop verkocht. Later kwam hier de sloepenmakerij van G. de Vries Lentsch, die de vroegere zaagloodsen hergebruikte.

Buskruitenmolen nr. 6
Kruitmolen werd aangedreven door Rosmolen
Ligging: Nieuwendam A15, Vijver & Nobel, fabrikeurs
1832 – 1872

Opvolger werd een weidemolen, 1850 – 1920. Een wipmolen aangedreven door de wind

De molen "de Eendracht" - Fotograaf: Jacob OlieBron: Stadsarchief Amsterdam

De molen “de Eendracht” – Fotograaf: Jacob Olie
Bron: Stadsarchief Amsterdam

De Liefde
Zaagmolen – de paltrokmolen werd aangedreven door de wind
Ligging: aan het Meerpad A16, Cornelis Willems, rentenier
1792 – 1896

De Leeuw
Krijtmolen – Stellingmolen aangedreven door de wind
Ligging: aan het Meerpad A42, Cornelis Willems, rentenier
1832 – 1885

In 1836 kocht Klaas Cleindert een schelpzanmolen „De Leeuw” met woonhuis, loodsen, schuitenhuis en erf te Nieuwendam.

De weduwe van Simon Grool en haar zoon Timon verkochten de krijtmolen D”admiraal op 26 april 1877 voor 40.000 gulden samen met De Leeuw aan het meerpad aan Karel Hendrik Ditmar, koopman te Amsterdam, ten behoeve van diens zoon Dirk.

De Oude Mol
Zaagmolen – de paltrokmolen werd aangedreven door de wind
Ligging: aan aan de Ringsloot en Grote Die, Pieter Brouwer, koopman
1700 of eerder – 1831 verbrand

In de zeventiende eeuw houtzager van de familie Mol. Op 26 oktober 1825 werd de molen door Cornelis Hallie verkocht voor 20.000 gulden aan scheepstimmerman Pieter Brouwer.

molen de Hoop Nieuwendam

De molen “de Hoop” – Bron: Stadsarchief Amsterdam

De Lamoenboom / De Hoop
Zaagmolen, pelmolen, loodwitmolen – Deze stellingmolen werd aangedreven door de wind
Ligging: aan de kleine Die, Pieter Brouwer, koopman
1698 – 1889?

In 1698 werd een bestaande zaagmolen verbouwd tot pelmolen De Lamoenboom. Tot 1756 diende hij toen als pelmolen, daarna tot 1830 als loodwitmolen, en daarna verbouwde Pieter Brouwer hem weer tot pelmolen

De Pauw
Korenmolen – Stellingmolen aangedreven door de wind
Ligging: eind van de Molengouw, H.C. Berhens, molenaar
1627 of eerder – 1885 verbrand

De molen wordt al vermeld in 1627, en kreeg zijn naam „De Pauw” in 1722. in 1830 was M.C. Behrens de eigenaar, opgevolgd door J.J. van der Moor. In 1855 verbrande de molen in de nacht van 10 op 11 mei. Mr Voogd liet daarna de molen herbouwen met onderdelen van een molen uit Vlaardingen.

De Rotgans
Korenmolen – Stellingmolen aangedreven door de wind
Ligging: aan de Ringsloot, K. Cleijndert
1760 of eerder – 1890 bovenbouw gesloopt – 1916 restant gesloopt

De eigenaar was Pieter Sybes Rotgans. Op 9 juli 1778 werd de molen nagelaten aan zijn dochter Rimpie Pieters Rotgans die gerouwd was met Pieter Doedesz de Jong, die samen met zijn zoon Dirk een handelshuis had.
De molen werd deels gesloopt in 1890. De onderbouw en de schuren bleven staan. De molen heeft nog dienst gedaan in de oorlogsjaren als onderdak voor Belgische vluchtelingen

molen admiraal

De molen d’Admiraal tijdens molendag
Foto: Ruud Slagboom

d’Admiraal
Krijtmolen – Trasmolen aangedreven door de wind
Ligging: aan de Ringvaart van de Buikslotermeer
1792- heden

Heel lang werd gedacht dat de molen in 1792 gebouwd is door Roelof de Leeuw en de molen vernoemd zou hebben naar zijn vrouw Elizabeth Admiraal. Echter deze oudschepen en burgermeester van Monnickendam blijkt bij nader onderzoek al in 1763 overleden.  De in 1702 geboren Elizabeth Admiraal was dus zelf de investeerder in dit bouwproject en al in de negentig, en toen ze op 12 juni 1792 voor 350 gulden het Jan Betten ven in de Buiksloterpolder kocht, “groot een dijmpt tweehonderd twaalf roeden. Nog dat zelfde jaar is de molen voltooid en in gebruik genomen.

Als eerbetoon aan haar man liet Elizabeth twee leeuwen plaatsen op het zuidoostelijke dak van de molenschuur.  Op de oudste nog bestaande foto van de molen zijn de leeuwen nog te zien. Maar helaas vrij spoedig daarna verdwenen. Tijdens het nationale molenweekend in mei 2009 stonden er na 120 jaar weer twee leeuwen op de molen samen met  een kopie van een reclamebord die de leeuwen ooit flankeerden
 
 
Bronnen: Gemeentearchief Amsterdam, informatie van Sonja Gorter, 31 januari 2006 – De Molens van Amsterdam in oude ansichten, deel 3, mr. J.H. van den Hoek Ostende, 2001 – Krijtmolen.nl
 
lijn
 

Gerelateerde artikelen
Nieuwendam
Buikslotermeer
Molens