Tinnegieterij “Loch Tollenaar & Co”

Het begin
In het jaar 1898 werkte Hermannes Tollenaar in Zwolle als knecht bij Tingieterij Kamphof. Hermannes was een uitstekend ambachtsman. Hij had een grote liefde voor het vak tingieter en werkte hard. Over één ding was hij echter niet tevreden, dat was zijn salaris. Toen Hermannes Tollenaar op een dag om 5 cent loonsverhoging vroeg kreeg hij van zijn werkgever te horen dat dit absoluut niet mogelijk was. Hermannes besloot daarop voor zichzelf te gaan beginnen en begon een tingieterij met de naam Hermannus Tollenaar.

Hermannus vestigde zijn eerste gieterij aan de “Groot Kerkhof 97″. Later moet het bedrijf verhuist zijn naar de “Van Ittersumstraat 18″ in Zwolle. Dit adres komen wij tegen op een kwitantie gedateerd 10 februari 1917. Volgens de historische commissie van gemeente Zwolle was het laatst bekende vestigingsadres van Fa. H. Tollenaar de “Luttekestraat 14″.

Zoals iedere tingieter had ook Herman een eigen stempel welke nog steeds terug te vinden is op oude producten uit die periode. Gedurende de periode dat Hermannes voor zichzelf werkte gebruikte hij een aantal slagstempels (gietmerken) waaruit de periode is af te leiden dat hij zijn producten heeft gemaakt.

Amsterdam Noord
In 1915 komt Hermannus Tollenaar te overlijden. Zijn zoons – Michiel en Jan – nemen de dagelijkse leiding over van het bedrijf. Vlak na de eerste wereldoorlog, in het jaar 1919, verhuisde de Tingieterij naar Amsterdam Buiksloot. Hier waren de mogelijkheden voor inkoop van grondstoffen en verkoop van de producten veel groter. Het bedrijf werd gevestigd aan de Buiksloterdijk 452 in Amsterdam Buiksloot.

In het gietmerk komt vanaf die periode dan ook de vestigingsplaats “Buiksloot” terug.

Gietmerken in chronologisch volgorde – Bron: Loch Tollenaar & Co

Dat Amsterdam Buiksloot geen slechte keuze was bleek wel uit het feit dat er steeds meer producten geëxporteerd werden. Om aan te geven dat de koper in het buitenland een product had gekocht wat in Nederland was gemaakt kwam er een zogenaamd exportstempel/gietmerk bij. Dit stempel was ovaal. In het midden stond de tekst “Made In Holland”. Producten met dit stempel zijn in Nederland bijna niet te vinden. ondanks het feit dat Hermannes inmiddels overleden is, blijft de naam H. Tollenaar gehandhaaft.

In 1935 ging het bedrijf failliet, er werd gezocht naar een mogelijke doorstart. Michiel Tollenaar, Andries Barend Loch en Joop Blaauboer krijgen het voor elkaar een doorstart te maken, en het bedrijf krijgt de naam Loch Tollenaar & Co. Andries Barend Loch was voordien vertegenwoordiger van de firma Kurz Edeltin uit Tiel. Joop Blaauboer was destijds samen met zijn zoon Erik al werkzaam in deze gieterij. De rollen waren als volgt verdeelt; Michiel deed de administratie en werkte mee in de gieterij. Joop Blaauboer was verantwoordelijk voor de productie en Andries Barend Loch was druk bezig het klantenbestand uit te breiden. Het gietmerk werd dan ook aangepast aan de nieuwe bedrijfsnaam en werd voorzien van de slogan “Real Dutch Pewter”. Deze formule bleek succsvol te zijn. De Tingieterij was vanaf 1935 te vinden op de Laanweg 55a in Amsterdam Noord. Vlak na de tweede wereldoorlog handelde Loch Tollenaar & Co ook onder de naam “Tingieterij La Espero”.

Begin 1900 nam de gieterij de stempels en gietvormen over van Justus Johannes van Maurik. Vanaf 1955 wordt het stempel aangepast en komt het engeltje met de initialen van de heer van Maurik terug in het stempel van Loch Tollenaar en Co.

In 1955 bestaat de directie uit Hermannus Tollenaar, zoon van Michiel Tollenaar, Andries Barend Loch en Joop Blaauboer. In het stempel komt de naam Blaauboer niet voor. De reden hiervoor was plaatsgebrek. Tevens wilde men graag een engeltje als beeldmerk hebben omdat er in die periode veelvuldig gesproken werd over zogenaamd engeltjes-tin. Als er stempel een engeltje had, dan had je volgens de consument een goed product. Ook werd veelvuldig gebruik gemaakt van de gietvormen afkomstig uit de collectie van Justus Johannes van Maurik. Men was van mening zijn beeldmerk als eerbetoon terug te moeten laten komen.

In het jaar 1963 verhuist de Tingieterij naar de Asterweg 36 in Amsterdam Noord.

Begin jaren 80 werd op de Amsterdamse Stromarkt een initiatief ontplooit aldaar een ambachtencentrum te openen. Erik Blaauboer heeft inmiddels de dagelijkse leiding over het bedrijf. Hij wordt gevraagd als ambachtelijk bedrijf een vestiging te openen in het Nederlands centrum voor Ambachten.

In het jaar 1984 werd de Tingieterij verplaatst van de Asterweg naar de Nieuwe Hoogstraat 18 in Amsterdam Centrum. Deze straat zou geheel opgeknapt worden en moest een toeristische trekpleister worden. Deze belofte is nimmer waargemaakt.

in 1986 ging het Nederlands Centrum voor Ambachten failliet. Hoewel voor onze tingieterij de zaken erg goed gingen, konden veel andere ambachtelijke ondernemers het hoofd niet boven water houden. De activiteiten aldaar moesten worden gestaakt. Veel deelnemende bedrijven werden failliet verklaard. De firma Loch Tollenaar & Co werd geliquideerd.

Mevrouw Blaauboer in de werkplaats – Bron: De Tinkoepel Tinnegieterij

De Tinkoepel Tinnegieterij
In het jaar 1988 kreeg het bedrijf kans om een theehuisje over te nemen op het historische dorp “De Zaanse Schans”. Erik was op dat moment aan het werk in Japan om tingieten te demonstreren. Carla – de vrouw van Erik – heeft de knoop doorgehakt. De winkel met kleine demonstratiefaciliteiten werd gevestigd in een klein theehuisje op de Kalverringdijk nummer 1. Hier was reeds een tingieter werkzaam welke ging emigreren naar Australië. De komst van de familie Blaauboer was voor De Zaanse Schans een uitermate welkome aanvulling. De winkel op de Nieuwe Hoogstraat werd gesloten, de werkplaats bleef gevestigd in Amsterdam.

Onder de naam De Tinkoepel Tinnegieterij werden de activiteiten voortgezet. De naam Loch Tollenaar & Co mocht door de liquidatie van het ambachtencentrum niet meer gebruikt worden.

De naam Loch Tollenaar verdween dan ook van het stempel en het oude stempel van van Maurik werd het beeldmerk van De Tinkoepel Tinnegieterij. Dit merkteken komt dan ook voor op producten welke na 25 juli 1988 zijn gemaakt.

Op 1 Januari 2007 werd de onderneming omgezet van eenmanszaak naar Venootschap Onder Firma. Ingrid Blaauboer, dochter van Erik en Carla is al vele jaren werkzaam in het bedrijf van haar ouders. De dagelijkse leiding is dan nu ook in handen van Carla en Ingrid Blaauboer.

Nog steeds worden door De Tinkoepel Tinnegieterij producten op ambachtelijke wijze vervaardigd, gebruikmakend van de originele bronzen vormen welke soms teruggaan tot begin 17e eeuw. Daarmee is ons bedrijf één van de laatst overgebleven traditionele tingieterijen in Nederland.

Ingrid van Delden heeft inmiddels haar eigen meesterteken. Dit merkteken kan voorkomen op producten die door haar zijn gemaakt vanaf 1 augustus 2010.

Sinds het jaar 2010 heeft De Tinkoepel Tinnegieterij – naast de winkel op de Zaanse Schans in Zaandam – ook een studio in Purmerend, alwaar ook het kantoor gevestigd is. U kunt deze studio op afspraak bezoeken. In de studio worden alle producten met de hand gemaakt en afgewerkt. Ook restauraties en reparaties worden op deze locatie uitgevoerd.

Voor meer informatie over De Tinkoepel Tinnegieterij kunt u vinden op www.tinkoepel.nl

Dit artikel is geschreven door Ronald van Delden
 
 
Bron: www.tinkoepel.nl
 
 

X