Verdwenen bioscoop Astoria

Bij de opkomst van de filmtheaters, aan het begin van de 20ste eeuw, kenden filmhuizen nog geen eigen gebouwtypologie. Vaak werden oude winkels of pakhuizen opengebroken om er films te vertonen. Naarmate films langer duurden en populairder werden, nam de aandacht voor het gebouw en voor de zalen toe.

Astoria Theater – Bron: Collectie Stadsarchief Amsterdam: prentbriefkaarten

Aanvankelijk werd de schouwburg als model gebruikt maar nieuwe projectiewijzen volgden elkaar in hoog tempo op en de eisen aan de overdracht van beeld en geluid werden steeds aangescherpt. Balkons verdwenen vaak ten gunste van oplopende zalen voor meer zicht en de vorm veranderde in veel gevallen van rechthoekig naar waaiervormig om meer stoelen kwijt te kunnen. Met de opkomst van de televisie aan het eind van de jaren vijftig daalde het bioscoopbezoek sterk en daarmee het aantal bioscopen.

Een architect die grote naam heeft gemaakt met zijn bioscopen is Willem Noorlander. Hij ontwierp onder meer het Ceintuur Theater aan de Ceintuurbaan, het pand waar momenteel een keukenzaak in is gevestigd. Noorlander tekende eveneens voor het Astoria Theater aan het Mosplein.

In Amsterdam-Noord werden vanaf 1918 door de Amsterdamse Woningdienst, onder het directeurschap van de socialist A. Keppler, diverse tuindorpen gebouwd bestaande uit woningen en de nodige voorzieningen. In Buiksloterham-Floradorp werd door Noorlander in een sobere variant van de Amsterdamse Schoolstijl het complex aan het Mosveld, de Elzenstraat en de Andoornstraat gebouwd – mét de Astoriabioscoop.

Astoria was de enige officiële bioscoop in Amsterdam-Noord. De gevel van het pand is bijna helemaal gesloten om binnen optimaal te kunnen projecteren. Aanvankelijk werden ook artiesten in een voorprogramma geboekt die gebruik maakten van de orkestbak en het toneel. In de jaren dertig raakte de combinatie van toneel, cabaret of revue met film echter in onbruik vanwege de hoge kosten.

In de jaren zestig werd voor Astoria ook het vertonen van de films te duur en werden de exploitatiekosten te hoog. Astoria sloot zijn deuren en het pand werd verkocht aan een supermarkt. Aan de kleurverschillen in het metselwerk onder het puntdak is nog steeds te zien waar voorheen de aankondigingen van films werden gehangen.

Dit artikel stond in het Parool. Het artikel is geschreven door Maaike Behm en is gepubliceerd op 4 augustus 2011.
 
 
Bron: Parool/Arcam
 
 

X